Historia dzielnicy

Kamienna Góra, która była częścią Gdyni, w XIII wieku należała do Piotra z Różęcina. W 1382 roku jego syn Jan ofiarował wieś zakonowi kartuzów. Przez następne 400 lat zakonnicy byli jej właścicielami, m.in. uprawiali winorośl na nasłonecznionych stokach. Po I rozbiorze Polski w 1772 roku władze pruskie zlikwidowały zakon i przejęły jego własność. Przed 1805 rokiem część dawnych terenów leśnych oddano w dzierżawę generałowi von Kauffbergerowi. Teren otrzymał nazwę Steinberg (Kamienna Góra), a założony na tym obszarze folwark często zmieniał właścicieli. Położony był na dwóch wzgórzach Kępy Redłowskiej – północnym, sięgającym 52 m npm ( Kamienna Góra), oraz południowym, wznoszącym się do wysokości 62 m npm (obecnie Wzgórze Św. Maksymiliana). W wyniku masowych wyrębów obszar ten niegdyś porośnięty lasem dębowym, pod koniec XIX wieku góra wyglądał jak płaski, pusty stół. Przed 1919 rokiem folwark włączony został do gminy gdyńskiej.
Na początku XX wieku pojawił się w strukturze przestrzennej Gdyni nowy element – kąpielisko. Nasilający się w tym okresie w całym nadmorskim pasie okolic Gdańska ruch wczasowo letniskowy skłaniał do wykorzystania krajobrazowych walorów również Kamiennej Góry. Teren podupadającego folwarku kupił 1 marca 1920 roku od gdańskiego kupca Fryderyka Basnera Henryk Gałczyński, adwokat z Warszawy, dla tworzącej się wówczas spółki Pierwsze Polskie Towarzystwo Kąpieli Morskich. Celem działalności tej spółki było „stworzenie na wybrzeżu polskim kulturalnej miejscowości kąpielowo – kuracyjnej, a następnie po odpowiednim zabudowaniu umożliwienie osiedlania się tam elementu rdzennie polskiego”. Przyszłe osiedle miało być elitarne – przeznaczone dla osób z kręgów inteligencji polskiej. Przyjęto dla niego nazwę Kamieniec Pomorski, chociaż z czasem przywrócona została nazwa – Kamienna Góra. Sporządzenie planów letniska powierzono znanym architektom warszawskim: Tadeuszowi Tołwińskiemu i Tadeuszowi Zielińskiemu. Ten ostatni został również autorem pierwszych budynków. Obszar dawnego folwarku – około 100 ha – podzielono na niewielkie parcele. Wille nie mogły być wyższe niż 11m, a odległość między nimi mniejsza niż 10m. Przy willi i pensjonacie musiał być założony ogród kwiatowy. Elewacja stawianego obiektu wymagała akceptacji Zarządu Towarzystwa. Większość wznoszonych domów, na wzór miejscowości letniskowych, posiadała imiona własne: „Poznanianka”, „Gosia”, „Szumka”, „Ala”. Oprócz zabudowy willowej przewidziano również kilka hoteli i pensjonatów, jak „Victoria Regia”, „Różany Gaj”. W związku z brakiem mieszkań w dynamicznie rozwijającej się Gdyni powstały na Kamiennej Górze również budynki mieszkalno-biurowe, np. w 1935 roku firmy „Polskarob”.
W latach dwudziestych dominował styl dworkowy, nawiązujący do tradycji dworku szlacheckiego, był wynikiem poszukiwań polskiego stylu narodowego po odzyskaniu niepodległości. Wysoki dach czterospadowy (tzw. dach polski łamany), wysunięty przed wejściem ganek wsparty na kolumnach lub filarach i zwieńczenia w formie trójkątnych frontonów – to główne cechy stylu dworkowego.
Lata trzydzieste to gwałtowny rozwój miasta, co miało wpływ na architekturę letniska. Pojawiły się budynki w stylu modernistycznym, a dokładniej jego awangardowa odmiana – funkcjonalizm. Styl ten zapoczątkował modę na pozbawione ozdób elewacje, geometryczne bryły i płaskie dachy.. Najpopularniejszy był nurt funkcjonalizmu operujący prostopadłościanami i kątem prostym – tzw. funkcjonalizm kubiczny. Na Kamiennej Górze dużą popularność zdobył także funkcjonalizm opływowy, zwany okrętowym, eksponujący falujące zaokrąglenia ścian oraz balkonów, nadbudówki przypominające mostek kapitański.
W 1923 roku przy ulicy Sienkiewicza 13 wzniesiono „Hotel Kaszubski”. Tu było centrum towarzyskie letniska. Przed hotelem założono skwer z muszlą koncertową (w miejscu, gdzie dzisiaj stoją akademiki Akademii Morskiej), a wokół wyrastały eleganckie wille, jak zbudowane w 1923 roku dla hrabiego Franciszka Otockiego willa „Otok” i dla Jana i Zofii Sierakowskich z Warszawy „Zosieńka”. W sezonie dwa razy dziennie odbywały się koncerty, występy artystyczne, zabawy, bale iluminacje, konkursy hippiczne, zawody pływackie i na kortach – tenisowe. To właśnie w tym miejscu koncentrowało się życie dzielnicy Gdyni – letniska Kamienna Góra.